Остона, 17 июни соли 2026-АИ «Караван Инфо». Агентии иттилоотии “Караван Инфо”, ки шарики иттилоотии форуми 4-уми Байналмилалии “Энергетикаи гармии Осиёи Марказӣ” мебошад, силсилаи мусоҳибаҳои истисноиро бо суханварон ва иштирокчиёни бузургтарин майдони соҳавии минтақа, ки 24-25 июни соли 2026 дар Остона баргузор мешавад, идома медиҳад.
Аксҳо аз Бойгонии шахсии Темирлан Утегенов
Ҳамсӯҳбати мо Темирлан Исатаевич Утегенов, директори генералии бахши энергетикии ТОО “Kazakhmys Energy” (Казахмис Энерджи), яке аз ширкатҳои бузурги энергетикии бахши саноатии Қазоқистон.
Таҳти роҳбарии Темирлан Утегенов ширкат кори боэътимоди иншоотҳои калидии энергетикаи гармии кишвар, аз ҷумла маркази барқи гармии Жезқазғон (МБГЖ), Маркази барқи гармии Балхаш (МБГБ) ва ГРЭС Топарро таъмин мекунад. Имрӯз корхона на танҳо дар таъмини энергияи активҳои саноатии гурӯҳи “Қазоқмис”, балки дар таъмини сокинони як қатор шаҳрҳо ва маҳалҳои аҳолинишини Қазоқистон бо гармӣ ва нерӯи барқ нақши муҳим мебозад.
Навсозӣ ҳамчун асоси эътимоднокӣ:
Ба гуфтаи Темирлан Утегенов, яке аз вазифаҳои асосии ширкат коҳиши пайдарпайи сатҳи фарсудашавии таҷҳизот ва баланд бардоштани эътимоднокии кори объектҳои энергетикӣ боқӣ мемонад.
Дар солҳои охир, бо шарофати барномаҳои васеи таъмир, натиҷаҳои назаррас ба даст оварда шуданд. Дар НБГ Жезқазғон сатҳи фарсудашавии таҷҳизот аз 89% дар соли 2019 то 54,5% дар соли 2025 коҳиш ёфт. Дар НБГ Балхаш ин нишондиҳанда аз 90% то 69,8% ва дар ГРЭС Топар аз 84,4% то 71,1% коҳиш ёфт.
– Мо пешрафти ҷиддӣ ба даст овардем, аммо сатҳи кунунии фарсудашавӣ ҳанӯз ҳам баланд аст. Аз ин рӯ, вазифаи мо имрӯз на танҳо нигоҳ доштани натиҷаҳои бадастомада, балки гузаштан ба навсозии системавии гиреҳҳо ва таҷҳизоти осебпазир аст, қайд мекунад Темирлан Утегенов.
Дар байни афзалиятҳои ширкат иваз намудани агрегатҳои дег ва турбоагрегатҳо, навсозии таҷҳизоти ёрирасон, инчунин навсозии шабакаҳои гармӣ, ки бевосита ба эътимоднокии таъминоти гармӣ ва сатҳи талафоти энергия таъсир мерасонанд.
Энергетикаи рақамӣ аллакай имрӯз:
Дар ширкат ба рақамикунонии равандҳои истеҳсолӣ диққати махсус дода мешавад.
Дар МБГЖ, МБГБ ва ГРЭС Топар стратегияи комплексии тағйирёбии рақамӣ амалӣ намуда мешавад, ки ҳам равандҳои истеҳсолӣ ва ҳам назорати экологиро дар бар мегирад.
Аллакай системаҳои автоматикунонидашудаи мониторинги партовҳо, ки дар вақти воқеӣ кор мекунанд, системаҳои САҲТНБ (САҲТНБ системаи автоматикунонидашудаи ҳисоби тиҷоратии нерӯи барқ), инчунин АСУ ТП (АСУ ТП системаи автоматикунонидашудаи идоракунии равандҳои технологӣ) дар дегагрегатҳо ва турбоагрегатҳо ҷорӣ намуда шудаанд.
— Ҳалли рақамӣ ба мо имкон медиҳад, ки аз идоракунии реактивӣ ба модели пешгӯишаванда гузарем, вақте, ки мушкилоти эҳтимолӣ пеш аз рух додани ҳолатҳои фавқулодда муайян ва бартараф намуда мешаванд, – таъкид мекунад роҳбари ширкат.
Марҳилаи навбатӣ дар соли 2026 ҷорӣ намудани системаҳои онлайн-мониторинги партофтан ба иншоотҳои обӣ хоҳад буд, ки имкон медиҳад назорати экологӣ дар тамоми самтҳои асосии фаъолият тақвият дода шавад.
Иқтидори нав барои иқтисоди афзоянда:
Ширкат сармоягузории назаррасро ба рушди иқтидорҳои тавлидкунанда низ равона мекунад.
Дар давраи аз соли 2026 то 2028 дар НБГ “Жезқазғон” иваз намудани агрегати дег №10 навъи ТП-220 ба агрегати нави дег Е-250 бо афзоиши истеҳсолот то 250 тонна буғ дар як соат ба нақша гирифта шудааст. Инчунин иваз намудани турбоагрегати №5 навъи Т-42 бо афзоиши иқтидори муқаррарнамудаи истгоҳ аз 210 то 275 мегаватт пешбинӣ шудааст.
Дар НБГ “Балхаш” насби агрегати нави дег Е-270 ва агрегати нави турбо ба нақша гирифта шудааст, ки имкон медиҳад иқтидори насбшудаи истгоҳро аз 145 то 210 мегаватт зиёд кунад.
Ба гуфтаи Темирлан Утегенов, ҳадафи асосии ин лоиҳаҳо таъмини афзоиши талабот ба энергияи гармӣ ва барқ ва иваз намудани таҷҳизоте мебошад, ки захираи меъерии худро истифода намудааст.
Тавозуни навсозӣ ва гузариши энергия:
Дар арзебии дурнамои рушди энергетикаи гармии Қазоқистон ва Осиеи Марказӣ, коршинос қайд мекунад, ки дар панҷ-даҳ соли оянда соҳа дар як вақт дар якчанд самтҳо рушд хоҳад намуд.
Омилҳои асосӣ навсозии иқтидорҳои амалкунанда, ворид намудани объектҳои нави тавлид, рақамисозӣ, баланд бардоштани самаранокии энергия ва такмили системаи идоракунии дороиҳо мебошанд.
Бехатарии саноатӣ аҳамияти махсус дорад, зеро эътимоднокии таҷҳизот бевосита ба устувории таъминоти барқ ва коҳиши садамаҳо таъсир мерасонад.
Дар айни замон, Ба ақидаи Темирлан Утегенов, ҳатто дар шароити гузариши глобалии энергия, тавлиди ангишт дар тавозуни энергетикии кишвар муддати тӯлонӣ нақши муҳим мебозад.
– Афзалияти аввалиндараҷа барои энергетикҳо бетағйир боқӣ мемонад-таъминоти боэътимоди аҳолӣ ва саноат. Аз ин рӯ, рушди соҳа бояд дар тавозуни байни навсозӣ, талаботи экологӣ, технологияҳои рақамӣ ва сохтмони иқтидорҳои нав сохта шавад, — мегӯяд ӯ.
Форум ҳамчун воситаи рушди соҳа:
Темирлан Утегенов интизориҳои махсусро бо форуми 4-уми Байналмилалии “Энергетикаи гармии Осиёи Марказӣ” алоқаманд мекунад.
Ба гуфтаи ӯ, чунин майдончаҳои соҳавӣ кайҳо боз танҳо чорабиниҳои мубоҳисавӣ набуданд ва ба воситаи муҳими рушди амалии бахши энергетика табдил ёфтанд.
– Форум имкон медиҳад, ки манфиатҳои давлат, ширкатҳои энергетикӣ, сармоягузорон ва таъминкунандагони технологияро ҳамоҳанг созед. Маҳз дар ин ҷо шарикии нав ташаккул меёбад, лоиҳаҳои ояндадор муҳокима намуда мешаванд ва қарорҳое таҳия карда мешаванд, ки баъдан асоси рушди соҳа мегарданд, — қайд мекунад роҳбари Kazakhmys Energy (Казахмис Энерджи).
Ба ақидаи ӯ, имрӯз мавзӯъҳои навсозии НБГ, ҷалби сармоягузорӣ, рақамисозӣ, назорати экологӣ ва татбиқи стратегияҳои гузариши энергия аҳамияти махсус доранд.
Коршинос мутмаин аст, ки муколамаи ошкоро байни ҳамаи иштирокчиёни бозор имкон медиҳад, ки ҷорӣ намудани технологияҳои нав суръат бахшад ва устувории системаҳои энергетикии Кишварҳои Осиёи Марказиро баланд бардорад.
Энергетикаи оянда имрӯз оғоз меебад:
Дар ҷамъбасти сӯҳбат, Темирлан Утегенов таъкид намуд, ки энергетикаи гармии муосир дар марҳилаи тағйирёбии васеъмиқёс қарор дорад.
“Барои таъмини рушди устувори соҳа ҳамзамон навсозии инфрасохтори мавҷуда, ҷорӣ намудани иқтидорҳои нав, ҷорӣ намудани технологияҳои рақамӣ ва баланд бардоштани самаранокии экологии истеҳсолот зарур аст. Танҳо равиши ҳамаҷониба имкон медиҳад, ки амнияти энергетикӣ таъмин намуда шавад ва барои рушди минбаъдаи иқтисодии Қазоқистон ва тамоми минтақа заминаи боэътимод фароҳам оварда шавад”, — таъкид Намуд Темирлан Утегенов.
Дар охири мусоҳиба Темирлан Исатаевич Утегенов ба Агентии Иттилоотии “Караван Инфо” рушди минбаъда, лоиҳаҳои ҷолиб ва дастовардҳои нави касбиро орзу намуд:
– Имрӯз журналистикаи босифат ва объективӣ дар рушди соҳаи энергетика нақши муҳим мебозад. Бо кори майдончаҳои махсуси иттилоотӣ, ҷомеаи касбӣ имконият пайдо мекунад, ки масъалаҳои мубрами худро ошкоро муҳокима кунад, таҷриба мубодила кунад ва барои вазифаҳои дар назди соҳа қарордошта ҳалли худро пайдо кунад.
– Ба коллективи АИ «Караван Инфо» рушди минбаъда, маводҳои ҷолиби истисноӣ, васеъ намудани аудитория ва нигоҳ доштани стандартҳои баланди журналистикаи касбӣ таманно дорам. Бигзор агентӣ минбаъд низ як майдони бонуфуз барои муколамаи созанда байни давлат, тиҷорат, ҷомеаи коршиносон ва ҷомеа боқӣ монад ва ба рушди энергетика ва иқтисоди Қазоқистон мусоидат кунад, қайд намуд Темирлан Утегенов.
Мавод аз ҷониби АИ Караван Инфо дар доираи шарикии иттилоотии форуми 4-уми Байналмилалии “Энергетикаи гармии Осиёи Марказӣ” омода намуда шудааст.