Душанбе, 03 сентябр, – АИ «Корвон Иттилоот».  Корпоратсияи давлатии «Росатом» бо қувваҳои Институти марказии лоиҳавӣ-технологӣ (ҶСК «ЦПТИ», корхонаи дивизиони сӯзишвории «Росатом») ба иҷрои корҳо оид ба барқарорсозии объекти мероси ураниумӣ — цехи № 3 майдони «Табошар» оғоз кард. Объект дар шаҳраки Истиқлоли вилояти Суғди Ҷумҳурии Тоҷикистон ҷойгир аст.

Корҳо дар доираи созишномаи байниҳукуматӣ байни Федератсияи Русия ва Ҷумҳурии Тоҷикистон дар бораи ҳамкорӣ дар соҳаи барқарорсозии қаламравҳои аз фаъолияти истеҳсолоти ураниумӣ ва маъдани кӯҳӣ зарардида иҷро мешаванд. Чорабиниҳои барқарорсозӣ ба беҳтар кардани вазъи экологӣ ва фароҳам овардани шароит барои истифодаи минбаъдаи бехатари қаламрав равона шудаанд.

Қаблан ЦПТИ шартномаи таҳияи ҳуҷҷатҳои лоиҳавӣ-сметавиро оид ба барқарорсозии ду объект дар вилояти Суғд — цехи № 3 дар майдони «Табошар», инчунин анбори думи кӯҳӣ дар шаҳраки Адрасман иҷро карда буд. Ҳуҷҷатҳо хулосаи мусбати мақомоти ваколатдори назоратиро гирифтаанд.

«Оғози корҳо дар майдони “Табошар” марҳилаи навбатии муҳими кори пайгиронаи мо оид ба барҳам додани мероси ураниумӣ дар Тоҷикистон аст. Лоиҳа истифодаи ҳалли муосири муҳандисӣ ва риояи қатъии талаботи бехатариро пешбинӣ мекунад. Амалисозии он имкон медиҳад, ки вазъи экологӣ беҳтар гардад, шароит барои рушди минтақа ва беҳтар шудани сифати зиндагии сокинони маҳаллӣ фароҳам оварда шавад», — қайд кард директори генералии ҶСК «ЦПТИ» Яков Никонов.

«Росатом» кори системавиро оид ба барқарорсозии заминҳои партовҳои кӯҳкории давраи шӯравӣ дар кишварҳои хориҷи наздик — дар Тоҷикистон ва Қирғизистон пеш мебарад. Ҳамаи объектҳо ба стандартҳои байналмилалӣ ва меъёрҳои бехатарии радиатсионии МАГАТЭ бо истифодаи беҳтарин таҷрибаҳои русӣ мутобиқ карда мешаванд.

Мутахассисони рус аллакай таҷрибаи бомуваффақияти барқарорсозии объектҳои мероси ураниумӣ дар Тоҷикистонро доранд. Соли 2023 ЦПТИ бо пешравии график лоиҳаи рекултиватсияи қаламрави якчанд объект дар майдони «Табошар» — партови фабрикаи маъданҳои ураниумии камвазн ва чор анбори думи кӯҳиро анҷом дод. Дар доираи Барномаи мақсадноки байнидавлатӣ (БМБ), ки ба анҷом расидааст, анборҳои думи кӯҳӣ дар ноҳияи шаҳракҳои Мин-Куш ва Қаҷи-Сай (Қирғизистон) рекултиватсия шуданд.

Пас аз анҷоми БМБ ҳамкорӣ дар доираи созишномаҳои нави байниҳукуматӣ идома дорад. Дар Қирғизистон корҳо дар партовҳои Тоо-Моюн, Қизил-Жар ва Қаҷи-Сай пеш бурда мешаванд (барои то соли 2030 анҷом додан ба нақша гирифта шудааст). Дар Тоҷикистон барқарорсозии анбори думи кӯҳии «Адрасман» омода карда мешавад.

Оғози корҳои амалӣ оид ба барқарорсозии цехи № 3 майдони «Табошар» хати пайгиронаи ҳамкории русӣ-тоҷикиро дар соҳаи барҳам додани оқибатҳои фаъолияти истихроҷи ураниумии давраи шӯравӣ идома медиҳад.

Истифодаи ҳалли муосири муҳандисӣ ва стандартҳои қатъии бехатарии МАГАТЭ имкон медиҳад, ки на танҳо хатарҳои радиатсионӣ кам карда шаванд, балки шароит барои баргардонидани қаламравҳо ба гардиши хоҷагӣ фароҳам оварда шавад, ки бевосита ба устувории экологӣ ва рушди иҷтимоӣ-иқтисодии вилояти Суғд таъсир мерасонад.

Акс: ҶСК «ЦПТИ» / Корпоратсияи давлатии «Росатом»