Душанбе, 24 июн, – АИ «Корвон Иттилоот». Корхонаҳои истихроҷи маъдан, ширкатҳои энергетикӣ ва операторони алоқа ҳамоно такягоҳи асосии воридоти андоз ба буҷети давлатии Тоҷикистон боқӣ мемонанд. Тибқи натиҷаҳои чор моҳи аввали соли 2026, 18 андозсупорандаи бузурги кишвар ба буҷет қариб 4,15 миллиард сомонӣ пардохт намудаанд, ки қисми назарраси тамоми даромадҳои андозии ҷумҳуриро ташкил медиҳад.
Бино ба маълумоти Кумитаи андоз, дар моҳҳои январ–апрел ба буҷети давлатӣ 8 миллиарду 253,5 миллион сомонӣ ворид шудааст. Қариб нисфи ин маблағ аз ҳисоби бузургтарин ширкатҳои кишвар таъмин гардидааст, ки аз тамаркузи баланди пойгоҳи андозӣ дар якчанд бахши калидии иқтисод шаҳодат медиҳад.
Садри рӯйхатро ҶДММ КМ «Зарафшон» ишғол мекунад, ки ба истихроҷ ва коркарди тилло машғул буда, ба буҷет 680,5 миллион сомонӣ андоз пардохтааст. Дар ҷойи дуюм ҶДММ КМ Тоҷикистону Амрико «Анзоб» қарор гирифтааст, ки 674,4 миллион сомонӣ ворид намудааст.
Мақоми сеюм ба ҶСК «Шабакаҳои тақсимоти барқ» тааллуқ дорад, ки 438,7 миллион сомонӣ андоз супоридааст. Баъдан ҶДММ «Ширкати кӯҳию саноатии Тоҷикистону Чин» бо 361,2 миллион сомонӣ ва ҶДММ «Комбинати металлургии Анзоб» бо 347,5 миллион сомонӣ ҷой гирифтаанд.
Ба даҳгонаи аввал инчунин ШСХК «Барқи Тоҷик» (283,6 миллион сомонӣ), ҶСП «ТТ Мобайл» (250,5 миллион сомонӣ), ҶСП «Индиго Тоҷикистон» — бренди Tcell (188 миллион сомонӣ), ҶДММ «ТВЕА Душанбе Саноати кӯҳӣ» (125,6 миллион сомонӣ) ва ҶСП «Оби Зулол» (125,1 миллион сомонӣ) дохил мешаванд.
Таҳлили сохтори андозсупорандагони бузург нишон медиҳад, ки манбаи асосии даромади буҷет ҳамоно бахши истихроҷи маъдан боқӣ мемонад. Ҳафт ширкати марбут ба истихроҷи тилло, нуқра, сурма ва дигар канданиҳои фоиданок ҳиссаи асосии пардохтҳоро таъмин кардаанд.
Аз ҳама ҷолиб он аст, ки ду ҷойи аввалро маҳз ширкатҳои тиллокашӣ ишғол мекунанд. Ин ҳолат вобастагии даромадҳои буҷетро аз вазъи бозори ҷаҳонии металлҳои қиматбаҳо ва фаъолияти самараноки соҳаи кӯҳкорӣ нишон медиҳад.
Энергетика низ яке аз бахшҳои калидии иқтисоди миллӣ боқӣ мемонад. ҶСК «Шабакаҳои тақсимоти барқ» ва ШСХК «Барқи Тоҷик» дар маҷмӯъ беш аз 722 миллион сомонӣ андоз пардохтаанд.
Мавқеи устувори худро ширкатҳои телекоммуникатсионӣ низ нигоҳ доштаанд. Се оператори бузурги алоқа — «ТТ Мобайл», «Индиго Тоҷикистон» ва «Вавилон Мобайл» — дар маҷмӯъ зиёда аз 512 миллион сомонӣ ба буҷет ворид намудаанд, ки рушди иқтисоди рақамӣ ва афзоиши талабот ба хизматрасониҳои алоқаро инъикос мекунад.
Дар баробари бахши истихроҷ, дар рӯйхати андозсупорандагони бузург корхонаҳои истеҳсолӣ низ мавқеи назаррас доранд. Се корхонаи бузурги истеҳсоли семент — «Хуаксин Ғаюр Семент», «Хуаксин Ғаюр (Суғд) Семент» ва КМ «Чжунгсай Моҳир Семент» — дар маҷмӯъ зиёда аз 205 миллион сомонӣ андоз супоридаанд.
Ҳузури истеҳсолкунандагони нӯшокиҳо низ ҷолиб ба назар мерасад. «Оби Зулол» ва «Кока-Кола Нӯшокиҳои Тоҷикистон» дар якҷоягӣ қариб 192 миллион сомонӣ ба буҷет пардохт намудаанд, ки аз рушди бозори истеъмолӣ ва саноати хӯроквории кишвар шаҳодат медиҳад.
Дар маҷмӯъ, ин нишондиҳандаҳо сохтори иқтисоди муосири Тоҷикистонро инъикос мекунанд, ки дар он истихроҷи маъдан, энергетика ва алоқа нақши пешсаф доранд. Ҳамзамон, афзоиши нақши корхонаҳои истеҳсолӣ дар рӯйхати андозсупорандагони бузург метавонад нишонаи тадриҷан гуногунсамт шудани иқтисоди миллӣ ва таҳкими бахшҳои ғайриашёи хом бошад.
Акс: тасвири тавлидшуда тавассути зеҳни сунъӣ asia+