Pavlodar, 2026-yil 2-iyul – Karavan Info axborot agentligi. Margulan universiteti olimlari va talabalari Jantay traktida (Pavlodar viloyati) yirik me'moriy inshoot qoldiqlarini topdilar – Oltin O'rda davridagi dasht zodagonlari maqbarasi (XIII-XV asrlardagi Yevrosiyo davlati). Maqbara yonida katta nekropol (qadimgi qabriston) topildi.

Topilmalar 14 va 15-asrlarga borib taqaladi. Tadqiqotchilar obyektlarning 3D raqamli nusxalarini yaratish uchun lidar (lazerli masofa o'lchagich) va yerga chuqur kiruvchi radar (GPR), shuningdek, robot geoskanerdan foydalanganlar.

25 x 25 santimetrli g'ishtlar "Oltin O'rda standarti"ga mos keladi — saroylar va masjidlar qurilishida ishlatilgan material bilan bir xil. Yuqori qo'rg'oshin-qalay bronzadan yasalgan metall kiyim yamoqlari topilgan, bu mintaqada metallurgiya rivojlanganligini ko'rsatadi.

Bir to'plam munchoqlar va kauri chig'anoqlari (dengiz mollyuskasi) import qilingan. Bu O'rta asrlarda Irtish mintaqasi bilan Janubiy Osiyo va Yevroosiyoning uzoq hududlari o'rtasidagi savdo aloqalarini tasdiqlaydi.

Ekspeditsiya rahbari Timur Smagulovning ta'kidlashicha, topilmalar tarixiy jarayonlar haqidagi tushunchamizni kengaytiradi va mintaqaning madaniy merosini o'rganish uchun yangi istiqbollarni ochadi. Arxeolog Elena Tusheva Irtish mintaqasining metallurgiya texnologiyalari juda rivojlanganligini ta'kidladi. Bioarxeolog Natalya Millerning so'zlariga ko'ra, kovri chig'anoqlari Buyuk Dasht va Janubiy Osiyo tsivilizatsiyalari o'rtasidagi keng savdo yo'llarining yana bir dalilidir.

Surat : Qozog'iston Respublikasi Fan vazirligi va Harbiy okrugi