Павлодар, 2 шілде 2026 жыл — Karavan Info жаңалықтар агенттігі. Марғұлан университетінің ғалымдары мен студенттері Жантай шатқалында (Павлодар облысы) Алтын Орда дәуіріндегі дала ақсүйектерінің кесенесі (XIII-XV ғасырлардағы Еуразия мемлекеті) ірі сәулеттік құрылыстың қалдықтарын тапты. Кесененің жанынан үлкен некропол (ежелгі зират) табылды.

Табылған заттар XIV және XV ғасырларға жатады. Зерттеушілер нысандардың 3D сандық көшірмелерін жасау үшін лидарды (лазерлік қашықтық өлшегіш) және жерге енетін радарды (GPR), сондай-ақ роботтық геосканерді пайдаланды.

25 х 25 сантиметрлік кірпіштер «Алтын Орда стандартына» сәйкес келеді — сарайлар мен мешіттерді салуда қолданылған материалмен бірдей. Қорғасын-қалайы қоладан жасалған металл киім жамаулары табылды, бұл аймақта металлургияның дамығанын көрсетеді.

Моншақтар жиынтығы және каури қабығы (теңіз моллюскасы) импортталған. Бұл орта ғасырлардағы Ертіс аймағы мен Оңтүстік Азия және Еуразияның алыс аумақтары арасындағы сауда байланыстарын растайды.

Экспедиция жетекшісі Тимур Смағұлов бұл табылған заттар тарихи процестерді түсінуімізді кеңейтіп, аймақтың мәдени мұрасын зерттеуге жаңа мүмкіндіктер ашатынын атап өтті. Археолог Елена Тушева Ертіс аймағының металлургиялық технологиялары өте дамыған екенін атап өтті. Биоархеолог Наталья Миллердің айтуынша, каури қабығы Ұлы Дала мен Оңтүстік Азия өркениеттері арасындағы кең сауда жолдарының тағы бір дәлелі болып табылады.

Фото : Қазақстан Республикасы Ғылым министрлігі және Әскери округ