Душанбе, 15 апрел, – АИ «Корвон Иттилоот». Дар назари аввал, нуқтаи истеҳсоли занбурӯғ дар яке аз деҳаҳои ноҳияи Варзоб танҳо як намунаи соҳибкории хурд менамояд. Аммо дар сатҳи васеътар ин ҳодиса равандеро инъикос мекунад, ки имрӯз дар Тоҷикистон аҳамияти афзоянда пайдо кардааст: дастгирии хоҷагидорони хурд на танҳо ба афзоиши даромад, балки ба тақвияти амнияти озуқаворӣ, шуғл ва мустақилияти иқтисодии оилаҳо мусоидат мекунад.

Ҳафтаи гузашта намояндагони Барномаи озуқавории ҷаҳонӣ ва Сафорати ИМА дар Душанбе аз нуқтаи истеҳсоли занбурӯғ дар деҳаи Харангони миёнаи ноҳияи Варзоб дидан карданд. Ин боздид дар доираи лоиҳаи БОҶ таҳти унвони «Фаъолият дар самти таъмини амнияти озуқавории Тоҷикистон» бо маблағгузории Ҳукумати ИМА анҷом дода шуд.

Баҳрагирандаи лоиҳа Валиҷон Мирзоев соли 2024 ба ин ташаббус ҳамроҳ шуда, дар замини хонаводааш парвариши занбурӯғро оғоз кард. Он чӣ дар оғоз танҳо як кӯшиши истифодаи самараноки захираҳои дастрас буд, тадриҷан ба модели устувори даромад табдил ёфт. Афзоиши талаботи бозор ва натиҷаҳои назаррас ба ӯ имкон доданд, ки истеҳсолотро васеъ кунад.

Имрӯз хоҷагии Мирзоев ду утоқи комилан муҷаҳҳази истеҳсолӣ дорад. Ба ин тартиб, сухан дигар аз як таҷрибаи хонаводагӣ нест, балки аз як корхонаи хурди маҳаллӣ меравад, ки барои оила даромади устувор фароҳам меорад ва ҳамзамон ба дастрасии ғизо дар маҳал саҳм мегузорад. Ин, махсусан барои минтақаҳои деҳот муҳим аст, зеро дар чунин ҷойҳо даромади устувор на танҳо маънои суботи иқтисодиро дорад, балки имкони дар ватан монданро низ тақвият медиҳад.

Худи Мирзоев гуфт, ки қаблан ба Русия сафар карда, дар сохтмон кор мекард, аммо ҳоло ба ин ниёз надорад. Ба гуфтаи ӯ, даромади имрӯза барои таъмин намудани оила дар Тоҷикистон кофист. Ин ҷузъиёти ба назар оддӣ, дар асл паёми муҳим дорад: вақте як ташаббуси ҳатто хурди истеҳсолӣ натиҷаи воқеӣ медиҳад, он ба алтернативаи муҳоҷирати меҳнатӣ табдил меёбад ва ангезаи нави иқтисодиро барои оила ба вуҷуд меорад.

Муҳим он аст, ки чунин лоиҳаҳо танҳо кумакҳои якдафъаина нестанд. Валиҷон фоидаи бадастомадаро дубора ба рушди фаъолияташ сармоягузорӣ мекунад ва истеҳсолотро тадриҷан тавсеа медиҳад. Маҳз ҳамин мантиқ — аз дастгирӣ то мустақилият — барномаҳои ҳадафмандро ба абзори воқеии тағйирот табдил медиҳад.

Қиссаи хоҷагии занбурӯғи Варзоб нишон медиҳад, ки инноватсия дар кишоварзӣ ҳатман ба технологияҳои бузург вобаста нест. Баъзан дастгирии ҳадафманд, малакаҳои ибтидоии истеҳсолӣ ва дастрасӣ ба бозор кофист, то як хоҷагии хурди оилавӣ ба манбаи устувори даромад табдил ёбад. Барои кишвар бошад, ин на танҳо як тиҷорати нав, балки боз як қадам ба сӯи низоми устувортари озуқаворӣ ва иқтисодест, ки ба имкониятҳои маҳаллӣ такя мекунад.

Акс: World Food Programme in Tajikistan.