Душанбе, 08 май, – АИ «Корвон Иттилоот». Дар нуқтаи пайвастшавии марзҳои Тоҷикистон, Қирғизистон ва Ӯзбекистон эҳтимолан яке аз лоиҳаҳои сериддаотарини солҳои охир — парки байналмилалии тиҷоратӣ-иқтисодии «Достук» («Дӯстӣ») бунёд хоҳад шуд.

Ин ташаббус, ки 6 май зимни сафари президенти Қирғизистон Содир Ҷабборов ба вилояти Ботканд ба ӯ пешниҳод гардид, аз як нақшаи оддии инфрасохторӣ фаротар меравад: сухан дар бораи талоши табдил додани як минтақаи таърихан ва ҷуғрофиёян мураккаби марзӣ ба нуқтаи ҷаззоби иқтисодӣ, ҳамкорӣ ва манфиати муштарак меравад.

Ба иттилои хадамоти матбуоти сарвари давлат, президенти Қирғизистон аз стелаи ҳамном боздид кардааст, ки дар нуқтаи пайвасти се давлат насб шуда, 31 марти соли 2025 ифтитоҳ гардида буд. Пас аз ин ба ӯ нақшаи генералии сохтмони парки оянда муаррифӣ шуд, ки тибқи тасаввури муаллифони лоиҳа, дар масоҳати 100 гектар ҷойгир хоҳад шуд.

Консепсия ташкили минтақаҳои маъмурӣ, сайёҳӣ, логистикӣ, истеҳсолӣ, тиҷоратӣ ва боғиро пешбинӣ мекунад. Яъне, лоиҳа танҳо ҳамчун бозор ё маркази анборӣ тарҳрезӣ нашудааст, балки ҳамчун як майдони бисёрсамтае пешниҳод мегардад, ки метавонад тиҷорат, хизматрасонӣ, истеҳсол ва сайёҳиро дар як фазои марзӣ ба ҳам пайвандад.

Дар сурати амалӣ шудани ин ташаббус, интизор меравад, ки беш аз 5 ҳазор ҷойи корӣ таъсис ёбад. Барои минтақаи марзӣ, ки имкониятҳои иқтисодии он анъанавӣ аз дастрасии нақлиётӣ, тиҷорати маҳаллӣ ва робитаҳои фаромарзӣ вобаста аст, чунин нишондиҳанда метавонад омили муҳими эҳё ва таҳрики иҷтимоӣ-иқтисодӣ гардад. Ҳамчунин, афзоиши ҳаҷми савдои марзӣ низ дар назар аст, ки метавонад ба тиҷорати маҳаллӣ, соҳибкории хурд ва занҷирҳои логистикӣ такони ҷиддӣ диҳад.

Дар лоиҳа ба ҷузъи сайёҳӣ низ таваҷҷуҳи махсус зоҳир шудааст. Консепсия рушди инфрасохтори дахлдор, ташкил кардани чорабиниҳои фарҳангии байналмилалӣ, этнофестивалҳо ва намоишгоҳҳоро дар бар мегирад. Дар сатҳи минтақавӣ ин маънои талоши табдил додани нуқтаи пайвасти марзҳо на танҳо ба майдони тиҷоратӣ, балки ба фазои рамзӣ дорад, ки дар он ҳамкории иқтисодӣ бо дипломатияи фарҳангӣ ва робитаҳои башардӯстона тақвият меёбад.

Маҳз дар ҳамин ҷо яке аз маъниҳои асосии лоиҳа зуҳур мекунад. Дар фазое, ки то чанд вақт пеш ҳар як масъалаи марзӣ бештар аз рӯи хавфҳо арзёбӣ мешуд, имрӯз равиши дигар пешниҳод мегардад — тавассути эътимод, ҳамкорӣ ва банақшагирии муштарак. Ба ибораи дигар, «Достук» метавонад ба намунае табдил ёбад, ки чӣ гуна минтақаҳои марзӣ тадриҷан аз ҳудуди ҳассос ба ҳудуди имкониятҳо табдил меёбанд.

Президенти Қирғизистон Содир Ҷабборов зимни арзёбии ин ташаббус аҳамияти таҳкими муносибатҳои ҳамсоягӣ миёни Қирғизистон, Тоҷикистон ва Ӯзбекистонро таъкид намуд. Ӯ гуфт, ки ташаббусҳои муштараки инфрасохторӣ ва иқтисодӣ барои субот ва рушди устувори Осиёи Марказӣ аҳамияти стратегӣ доранд.

Ҷабборов ҳамчунин изҳор дошт, ки татбиқи муваффақонаи парки байналмилалии тиҷоратӣ-иқтисодӣ танҳо дар сурати ҳамкории зичи се кишвар имконпазир аст. Ба гуфтаи ӯ, ин лоиҳа метавонад на танҳо як майдони бузурги тиҷоративу сармоягузорӣ, балки рамзи сулҳ, эътимод ва ваҳдати мардумони минтақа гардад.

Дар пасманзари афзоиши таваҷҷуҳи кишварҳои Осиёи Марказӣ ба ҳамкории марзӣ, пайвастагии нақлиётӣ ва форматҳоии муштараки сармоягузорӣ, ин ташаббус ҳамчун идомаи мантиқии сиёсати тақвияти вобастагии мутақобилаи минтақавӣ арзёбӣ мешавад. Агар лоиҳа ба марҳалаи амалии татбиқ расад, он метавонад на танҳо иқтисоди як нуқтаи марзиро дигаргун созад, балки намунаи ҷолибе гардад, ки чӣ гуна инфрасохтор метавонад ба коҳиши таниш ва густариши фазои ҳамкорӣ хизмат кунад.

Манбаи акс: president.kg / Asia+