Душанбе, 23 апрел, – АИ «Корвон Иттилоот». Иқтисодиёти Тоҷикистон дар семоҳаи аввали соли 2026 рушди устувор нишон дода, мавқеи худро ҳамчун яке аз иқтисодиётҳои босуръат рушдёбандаи минтақа тасдиқ намуд. Тибқи маълумоти пешакии Агентии омори назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, ҳаҷми Маҷмӯи маҳсулоти дохилӣ дар моҳҳои январ–март 35,9 миллиард сомониро ташкил дода, нисбат ба ҳамин давраи соли гузашта 8 фоиз афзоиш ёфт.
Муҳим он аст, ки ин рушд дар шароити фишори нисбатан мӯътадили нархҳо ба қайд гирифта шудааст: дефлятори маҷмӯи маҳсулоти дохилӣ (ММД) дар ин давра 7,6 фоизро ташкил дод. Ин нишон медиҳад, ки қисми асосии афзоиш аз ҳисоби васеъшавии истеҳсол ва хизматрасониҳо ба даст омадааст, на танҳо аз ҳисоби болоравии нархҳо.
Ронандагони асосии рушд чун анъана бахшҳои калидӣ — кишоварзӣ, саноат ва сохтмон боқӣ монданд. Ҳаҷми умумии арзиши иловашудаи онҳо 84,8 фоизи иқтисодиётро ташкил дода, 6,9 банди фоизӣ афзоишро таъмин намуд. Ин сохтор аз он шаҳодат медиҳад, ки иқтисодиёт ҳамоно ба бахши воқеӣ такя мекунад.
Дар баробари ин, саҳми калонтаринро ба афзоиши умумӣ бахши хизматрасонӣ гузошт, ки 4,4 банди фоизӣ илова кард. Ин ба тавсеаи талаботи дохилӣ ва фаъолшавии муҳити соҳибкорӣ ишора мекунад. Бахшҳои истеҳсолӣ бошанд, 2,5 банди фоизиро таъмин намуда, устувории равандҳои сармоягузорӣ ва истеҳсолиро тасдиқ карданд.
Дар сохтори соҳавӣ мавқеи назаррасро саноат бо 19,1 фоиз ва савдо ҳамроҳ бо хизматрасониҳо (аз ҷумла меҳмонхонаҳо ва тарабхонаҳо) бо 18,0 фоиз ишғол мекунанд. Ҳиссаи андозҳои холис ба 15,2 фоиз расида, 1,1 банди фоизии афзоишро таъмин намуд, ки аз устувории заминаи буҷетӣ дарак медиҳад.
Дар чунин замина, Ҳукумати Тоҷикистон ҳадафи нисбатан баланд — на камтар аз 8 фоиз рушди иқтисодиро дар соли 2026 нигоҳ медорад. Аммо арзёбиҳои ташкилотҳои байналмилалӣ нисбатан эҳтиёткорона мебошанд. Аз ҷумла, Хазинаи байналмилалии асъор рушди иқтисодиёти Тоҷикистонро дар сатҳи 6–7 фоиз, Бонки ҷаҳонӣ — 5–6 фоиз, Бонки осиёии рушд — тақрибан 6 фоиз ва Бонки авруосиёии рушд — наздики 7 фоиз пешбинӣ мекунанд.
Фарқияти ин арзёбиҳо бо равишҳои гуногуни таҳлил вобаста аст: институтҳои байналмилалӣ одатан сенарияҳои эҳтиёткоронаро бо дарназардошти хатарҳои беруна — вобастагӣ аз талаботи хориҷӣ, интиқоли маблағҳо ва тағйирёбии бозорҳо — истифода мебаранд. Бо вуҷуди ин, натиҷаҳои семоҳаи аввал нишон медиҳанд, ки фаъолияти дохилии иқтисодӣ ҳанӯз ҳам тавоноии нигоҳ доштани суръати баландро дорад.
Барои муқоиса, дар соли 2025 иқтисодиёти Тоҷикистон 8,4 фоиз афзоиш ёфта, ҳаҷми ММД ба қариб 176,9 миллиард сомонӣ (тақрибан 19 миллиард доллар) расид. Нигоҳ доштани чунин суръат дар соли 2026 маънои таҳкими тамоюли рушди босуръатро дорад, аммо масъалаи асосӣ сифати ин рушд — гуногунсозӣ ва коҳиши вобастагӣ аз омилҳои беруна — боқӣ мемонад.
АКС: тасвири тавлидшуда (генеративӣ)