Душанбе, 27 июл, – АИ «Корвон Иттилоот».  Федератсияи Русия мавқеи пешсафи худро дар бозори таъминоти маҳсулоти нафтии Тоҷикистон нигоҳ дошта, беш аз нуҳ даҳ ҳиссаи тамоми воридоти сӯзишвориро таъмин менамояд.

Натиҷаҳои нимсолаи аввали соли 2026 нишон медиҳанд, ки сохтори бозор устувор боқӣ монда, дар таъмини кишвар бо бензин ва сӯзишвории дизелӣ нақши асосиро ҳамоно таъминкунандагони русӣ, пеш аз ҳама ширкати «Газпромнефть-Таджикистан», инчунин Агентии захираҳои давлатии моддии Ҷумҳурии Тоҷикистон иҷро мекунанд.

Тавре зимни нишасти матбуотӣ роҳбари Хадамоти зиддиинҳисории Ҷумҳурии Тоҷикистон Ҳайдаралӣ Шарифзода иттилоъ дод, дар шаш моҳи соли ҷорӣ ба ҷумҳурӣ 599,5 ҳазор тонна маҳсулоти нафтӣ ба маблағи умумии 494,7 миллион доллари ИМА ворид шудааст.

 Нархи миёнаи шартномавии як тонна 825 доллар-ро ташкил дод. Дар муқоиса бо ҳамин давраи соли гузашта ҳаҷми воридот 35,9 ҳазор тонна афзуда, нархи миёнаи як тонна 38 доллар боло рафтааст, ки ин таъсири тамоюлҳои бозори ҷаҳонӣ ва хароҷоти логистикиро инъикос менамояд.

Сохтори воридот мавқеи калидии Русияро дар таъмини бозори дохилӣ боз ҳам равшан нишон медиҳад. Ба ҳиссаи Русия 91,1 фоизи тамоми воридоти маҳсулоти нафтӣ рост меояд. Беларус 2,8 фоиз, Туркманистон 1,9 фоиз, Қазоқистон ва Ӯзбекистон ҳар кадом 1 фоиз, Қирғизистон 0,9 фоиз ва дигар кишварҳо 1,5 фоиз саҳм доранд.

Дар бозори сӯзишвории дизелӣ дар давраи ҳисоботӣ 30 ширкати воридкунанда фаъолият намуданд. Ҳаҷми умумии воридот 300,2 ҳазор тонна-ро ташкил дода, арзиши он ба 236,8 миллион доллар расид. Нархи миёнаи як тонна 789 доллар буда, нисбат ба соли гузашта 32 доллар зиёд шудааст.

Пешсафи бозори дизелӣ ҳамоно ҶДММ «Газпромнефть-Таджикистан» мебошад, ки 45,5 фоизи бозорро дар ихтиёр дорад. Минбаъд Агентии захираҳои давлатии моддӣ бо 6,1 фоиз, ширкати «Эмом Импорт-Экспорт» — 5,8 фоиз, «Сетан» — 4,7 фоиз, «Темур Ойл» — 4,5 фоиз ва «Тоҷ Тур» — 2,9 фоиз қарор доранд. Ба дигар иштирокчиёни бозор дар маҷмӯъ 30 фоиз рост меояд.

Дар бахши бензин сатҳи тамаркузи бозор боз ҳам баландтар мебошад, зеро дар он ҳамагӣ ҳашт ширкат фаъолият доранд. Дар нимсолаи аввал 243,2 ҳазор тонна бензин ба маблағи 196,2 миллион доллар ворид гардид. Нархи миёнаи як тонна ба 807 доллар расида, нисбат ба ҳамин давраи соли гузашта 61 доллар зиёд шуд, дар ҳоле ки ҳаҷми воридот ҳамагӣ 1,8 ҳазор тонна афзоиш ёфт.

Дар ин бозор низ «Газпромнефть-Таджикистан» бо ҳиссаи 45,1 фоиз мавқеи пешсафиро нигоҳ медорад. Дар ҷойи дуюм «Темур Ойл» бо 22,3 фоиз, баъдан Агентии захираҳои давлатии моддӣ — 13,3 фоиз, «Эмом Импорт-Экспорт» — 7,5 фоиз, «Таъминоти сӯзишворӣ» — 5,8 фоиз ва «Октан Сервис» — 4,1 фоиз ҷой гирифтаанд. Ба дигар ширкатҳо ҳамагӣ 1,9 фоизи бозор рост меояд.

Ба назари гурӯҳи таҳлилии «Караван Инфо», маълумоти пешниҳодшуда аз устувории низоми мавҷудаи таъмини Тоҷикистон бо маҳсулоти нафтӣ шаҳодат медиҳад.

Федератсияи Русия шарики стратегии ҷумҳурӣ дар бахши таъминоти сӯзишворӣ боқӣ монда, суботи бозори дохилиро ҳатто дар шароити тағйирёбии нархҳои ҷаҳонӣ таъмин менамояд. Ҳамзамон, сатҳи баланди тамаркузи бозор зарурати назорати доимии сиёсати нархгузорӣ ва рушди рақобати солимро таъкид мекунад.

Дар ин замина, нақши Агентии захираҳои давлатии моддӣ ҳамчун унсури муҳими нигоҳдории тавозуни бозор ва таҳкими амнияти энергетикии кишвар аҳамияти махсус дорад.

Акс: https://up-pro.ru/