Душанбе, 14 апрел, – АИ «Корвон Иттилоот». Иқтисодиёти кишварҳои Аврупо ва Осиёи Марказӣ ба марҳилаи сустшавӣ ворид мешаванд, ки сабаби асосии он афзоиши ноустувории геополитикӣ арзёбӣ мегардад. Ин хулоса дар гузориши нави Бонки ҷаҳонӣ омадааст, ки дар он низои идомадори Шарқи Наздик ҳамчун омили асосии хатар номбар мешавад.

Тибқи пешгӯӣ, дар соли 2026 суръати рушди минтақа то 2,1% коҳиш меёбад. Дар Русия рушди иқтисодӣ то 0,8% паст шуда, дар дигар кишварҳои минтақа ба 2,9% мерасад. Сабабҳои асосӣ — болоравии нархи манбаъҳои энергетикӣ ва ноустувории муҳити сармоягузорӣ мебошанд.

Ба гуфтаи ноиби президенти Бонки ҷаҳонӣ Антонелла Бассани, устувории минтақа зери фишор боқӣ мемонад, зеро як қатор кишварҳо аз воридоти газ, нафт ва нуриҳо вобастагӣ доранд. Дар чунин шароит, тадбирҳои ҳифзи иҷтимоӣ ва идомаи ислоҳоти сохторӣ аҳамияти калидӣ пайдо мекунанд.

Дар Осиёи Марказӣ низ тамоюли сустшавӣ пешбинӣ мешавад: дар солҳои 2026–2027 рушди иқтисодӣ то 4,9% коҳиш меёбад. Яке аз омилҳои асосӣ устуворшавии истихроҷи нафт дар Қазоқистон мебошад.

Дар минтақаҳои дигар вазъият гуногун аст. Дар Аврупои Марказӣ рушд дар соли 2026 ба 2,4% мерасад ва баъдан то 2,3% коҳиш меёбад, дар ҳоле ки сармоягузориҳои давлатии аз ҷониби Иттиҳоди Аврупо маблағгузоришаванда қисман коҳиши истеъмолро ҷуброн мекунанд. Дар Балканҳои Ғарбӣ рушд дар сатҳи 3,1% нигоҳ дошта мешавад. Дар Украина бошад, он то 1,2% поён меравад.

Гузориш инчунин тағйироти сиёсати саноатиро нишон медиҳад. Бо вуҷуди талошҳо барои дастгирии соҳаҳои муайян, қисми зиёди чораҳо ҳанӯз ба кишоварзӣ равона шудаанд, ки рушди бахшҳои технологиро маҳдуд мекунад.

Ба гуфтаи намояндаи Бонки ҷаҳонӣ Ивайло Изворски, барои рушди устувор кишварҳо бояд ба ислоҳоти муҳити соҳибкорӣ, рушди соҳибкорӣ ва баланд бардоштани сифати маориф диққати бештар диҳанд. Ҳамзамон, сиёсати саноатӣ бояд рақобатро тақвият диҳад, на онро маҳдуд созад.

Дар маҷмӯъ, низои Шарқи Наздик ҳамчун омили калидии хатар боқӣ мемонад. Эҳтимоли халалдор шудани занҷирҳои ҷаҳонии таъминот метавонад боиси болоравии нархи энергия ва озуқаворӣ гардида, фишор ба иқтисодиёти минтақаи аллакай сустшавандаро зиёд намояд.

Акс: хадамоти матбуоти Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон